علوم و فناوری های زیستی دریا

علوم و فناوری های زیستی دریا

نقشه راه پژوهش در حوزه زیست شناسی دریایی: بررسی روندهای فعلی و آینده نگری علمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC)
2 موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام ISC
چکیده
با توجه به اهمیت حوزه موضوعی زیست‌شناسی دریایی و آب شیرین در کشورهای اسلامی، پژوهش با هدف تحلیل ساختار فکری و روندهای پژوهشی این حوزه انجام شده است. پژوهش از نوع کاربردی است و برای تحلیل یافته‌ها از رویکرد علم‌-سنجی استفاده شده است. جامعه آماری شامل 4060 عنوان مقاله علمی و مروری کشورهای اسلامی، نمایه‌شده در پایگاه clarivate از سال ۲۰۲۰ تا جولای ۲۰۲۵ می‌باشد. در مرحله اول، به منظور ساخت مجموعه داده، مقالات از پایگاه اسکوپوس استخراج و در ادامه تحلیل یافته‌‌ها به روش توصیفی انجام و نقشه علمی با کمک نرم ‌افزار وس ویوور ترسیم شد. یافته‌ها نشان داد که این حوزه از تنوع موضوعی بالایی برخوردار بوده و نقشه هم‌رخدادی واژگان منجر به شناسایی ۷ خوشه مفهومی گردید. هر خوشه با واژگان مرکزی مشخصی مانند "آبزی‌پروری"، "رشد و نمو"، "تغییرات اقلیمی"، "دریای سرخ" و "فلزات سنگین" شناسایی شدند. همچنین بررسی روند تولیدات علمی، نشان‌دهنده رشد تعداد مقالات در سال‌های اخیر و مشارکت کشورهای اسلامی با مراکز علمی بین‌المللی است. مقاله با عنوان "تاثیر پروبیوتیک‌ها در آبزی‌پروری" با ۳۸۵ استناد، پراستنادترین مقاله می‌باشد. نتایج پژوهش بیانگر ظرفیت بالای علمی کشورهای اسلامی در این حوزه و اهمیت توسعه تحقیقات در زمینه‌های راهبردی است.
کلیدواژه‌ها